ENTREVISTA-CHAT     ENTREVISTA-XAT     LIVE-CHAT
  Software libre
Miércoles, 21 de septiembre de 2011 a las 12:00h.
Dimecres, 21 de setembre de 2011 a les 12:00h.
Mittwoch, 21. September 2011 um 12:00 Uhr

Software libre

Xavi Castaño, de Igalia, empresa gallega dedicada a crear software libre, charla con los lectores sobre cualquier duda o consulta sobre este tema.

Software libre

1. Ola! Teño escoitado que nestes intres a Admisntración está a mudar os seus hábitos e está incluindo software libre nos seus equipos. Isto é así en tódolos ámbitos (Concellos, Xunta, Gob. Central), ou todavía seguimos pagando por millóns por licencias de programas? Grazas

» Ola. A realidade di que aínda que a administración se está dando conta de que pagar licencias de uso de Software é un gasto, cando a implantación e desenvolvemento de ferramentas en Software Libre é unha inversión, aínda estamos nunha situación lonxe de ser a ideal.

Por diversas razóns, as administracións non son capaces ou non teñen o interese de migrar os seus escritorios a Software Libre. Eu coñezo casos no que o deron conseguido, como por exemplo, a migración que fixeron como parte de gVPontis na Consellería de Transportes da Generalitat Valenciana, onde deron migrado todos os seus clientes a GNU/Linux deixando algún MS Windows solo para aplicacións concretas que non deron migrado.
Falando con eles, me teñen comentado que a migración que fixeron leva consigo unha serie de valores que eles defenden:
* A xeración de coñecemento.
* A mellora do tecido empresarial local.
* Eliminación da dependencia de provedores transnacionais.

E eu creo que todas as administracións deberían tomar nota de dita política porque creo que permitiría un gasto máis eficiente e por outro lado repercutiría en beneficios indirectos para a propia sociedade en termos de riqueza.

Sen embargo, si, existen moitas outras administracións que inda están pagando licenzas de uso de aplicacións que terían a súa alternativa libre a un nivel moi competitivo.

2. Pero ¿sofware libre=gratuito? Si es así, ¿qué diablos hacemos pagando por programas?

» Antes de nada, me gustaría daros la bienvenida a la charla a todos los que habeis realizado preguntas.

El Software Libre no es igual a gratuíto, esa es una de las principales confusiones que la gente suele tener respecto al Software Libre.

El Software Libre es aquel software que respeta las libertades definidas por la Free Software Foundation, la libertad de usar, estudiar, modificar, mejorar y redistribuír. En consecuencia, la gratuidad no está contemplata dentro de la definición. Hablamos de una cuestión de libertad del usuario.
Es importante distinguir dos cosas:
* El obtener una aplicación que ya esté desarrollado y publicado. En este caso, suele coincidir que la persona que lo descargue no pague por licencia, ya que una de las libertades quedaría coartada si solo pagases por licencia de uso, sin embargo, no se cierra las puertas a que pagues por otros costes asociados a la distribución.
* El desarrollar una aplicación con licencia libre. En este caso, aunque el software se esté desarrollando en una comunidad, una empresa podría estar pagando por las horas de trabajo de las personas participantes en la comunidad. En consecuencia, no estaríamos hablando de Software Gratuíto.

Creo que es importante a día de hoy, comenzar a olvidarnos de la concepción de Software Libre identificado como Gratuíto.

3. ¿Por que os grandes desenvolvedores de productos software non apostan por este modelo? Alertas. Qbs

» É certo que existe unha gran resistencia ós modelos de negocio baseados en Software Libre por parte de moitas das máis grandes compañías provedoras de Software. Supoño que ten que ver co feito de estar gañando moitos cartos con un modelo de licencias propietarias e unha xestión draconiana da propiedade intelectual.

Estas compañías perpetúan o sistema polo seu propio beneficio.
Supoño que esto seguirá sendo así mentres o modelo de software propietario siga sendo rentable. O caso é que os tempos que corren suxiren unha revisión de estes modelos, como está pasando xa por exemplo en outras industrias que comercializan co coñecemento, como a da música e a audiovisual. É agora cando a maior diversidade de modelos de negocio que ofrece o software libre pode ser unha ventaxa para empresas que saiban adaptarse e adoptalos.

Agora ben, é importante destacar que en certos sectores xa se están producindo cambios. Por poñer un exemplo, Android, con un modelo máis aberto que IOS, está gañando a batalla no mercado dos dispositivos móbiles, o cal demostra que os modelos que conlevan uns valores por detrás están gañando terreo.

4. ¿Cómo creéis que afecta las decisiones de Nokia y Google al futuro del Software Libre?

» La realidad es que el Software Libre en los últimos 4-5 años ha estado muy influído por decisiones estratégicas de grandes transnacionales como Nokia y Google.

Por poner un ejemplo, muchas de las aportaciones realizadas en Gnome 2, venían propiciadas por el trabajo que se realizaba alrededor de Maemo.

En conscuencia, que empresas grandes como Nokia, que estaban invirtiendo en Software Libre hayan decidido apostar por un modelo más cerrado, seguro que afectará al Software Libre. Lo que no estoy seguro es que sea completamente negativo. Puede serlo a corto plazo, pero abriría nuevas puertas a nuevos colaboradores que verían con menos inquietud la dependencia de comunidades de grandes empresas.

Por poner un ejemplo, Gnome 3 ha salido después de que Nokia decidiese moverse a QT para su plataforma Meego, y ha producido un cambio importante en la filosofía del escritorio.

Google también aporta mucho al Software Libre, pero más en proyectos concretos que necesita y con sus propios desarrolladores. Hay quien cree que con el tiempo Android va a cerrarse cada vez mas (ahora que la última versión la justifican como cerrada por problemas en la calidad del código).

Otra cosa es el tejido empresarial generado alrededor del Software Libre, que sí puede verse afectada negativamente al reducirse la inversión en Software Libre de estas empresas.

5. É viable vivir como empresa adicada ó SwL en Galicia? Quen son os vosos clientes?

» A realidade é que cremos que si. Esta é a principal razón pola que existe Igalia. Agora ben, creo que esta pregunta esconde matices moi complexos de resolver con unha soa pregunta.
Existen distintos modos e modelos de empresa para poder vivir so Software Libre. Aproveito para comentarvos que xusto este sábado en Vigo estará xente de Yaco, Andago e Igalia explicando os seus modelos de negocio dentro das xornadas abertas que organizamos no Master en Software Libre.
Dentro dos distintos modos e modelos creo que hai que distinguir entre os enfocados a produtos e os enfocados a servizos:
* Se falamos de enfocarnos a produtos, a empresa non debería tratar de quedarse no ámbito de Galicia. Cremos que o futuro, sexa a empresa de Software Libre ou non, pasa por considerar o mercado mundial como o mercado da empresa, e neste caso o propio Software Libre axuda a eso. Se un produto se internacionaliza, se desenvolve en comunidade, se difunde a nivel internacional será moito máis fácil de introducir en outros mercados e en consecuencia de obter negocio ó redor del. Agora ben, é certo que en Software Libre os modelos de produto son un pouco máis complexos de definir, pero existen exemplos que funcionan, por poñervos un, unha empresa aragonesa chamada Zentyal ou mesma mente nós estamos tratando de definir estratexias ó redor de LibrePlan.
* Se falamos de servizos, a realidade é que case non hai diferencia con outros modelos. Estamos a falar de utilizar proxectos de Software Libre para implantar, personalizar e formar, tarefas que se fan en calesquera outros modelos. En consecuencia, a clave está en ter moi claros os servizos e buscar a diferenciación ou especialización con respecto á competencia.

Con respecto ós nosos clientes, nós traballamos en máis dun 75% con clientes de fóra de Galicia (un exemplo foi a colaboración con Nokia e Canonical, e outras empresas similares), pero en Galicia tivemos colaboracións coa Xunta de Galicia, Universidade de Santiago e outras empresas privadas.

6. ¿El nivel de los desarrolladores españoles crees que es correcto con respecto a desarrolladores extranjeros?

» Esta pregunta esconde muchos prejuicios que no solo tenemos nosotros sobre el nivel de conocimiento y profesionalidad, sino que somos conscientes de que a veces se percibe desde el exterior.

La realidad, desde mi experiencia, es que realmente tenemos mucho potencial y, gracias al Software Libre, estamos al nivel de cualquier potencia mundial en tecnología. Los desarrolladores españoles participan muy activamente en comunidades que trabajan con tecnologías muy complejas. Además, en Igalia llevamos colaborando muchos años con desarrolladores de múltiples comunidades y nos damos cuenta de que el prejuicio no se justifica.

Sin embargo, esto no es razón para no comentar que consideramos que, por lo menos en la rama de la informática, hay grandes lagunas en la formación. Esta es una de las razones por las que creamos el Master en Software Libre. En Igalia consideramos que los conocimientos en Software Libre eran adquiridos en tiempo personal de los estudiantes porque realmente ninguna carrera ofrecía formación específica en la materia. Este hueco es el que trata de cubrir el master tratando temas tanto de filosofía y valores como técnicos alrededor de tecnologías en Software Libre.

7. Hola Xavi, ¿crees que el futuro del Software está en el Software Libre? Me refiero a si crees que tarde o temprano un porcentaje muy elevado de software entrará dentro de esta denominación, y se impondrá al software propietario. Gracias

» Pues la realidad es que cuando creamos Igalia y decidimos apostar por el Software Libre, ya creíamos que el futuro pasaría por ahí. Cuanto de importante va a ser dependerá de muchos factores, no todos ellos controlables.

Por un lado, creemos que el modelo del Software Libre no es solo un modelo de Software sino que conlleva unos valores éticos asociados (colaboración, cooperación, transparencia, etc.) que realmente se están imponiendo en la propia sociedad. Si te fijas hay muchos modelos políticos que ahora están tratando de llevar los modelos de Software Libre a otros terrenos. Por poner un ejemplo, Igalia también decidió crear un modelo horizontal de empresa cuando fue creada donde todos los trabajadores pueden llegar a ser socios.

Volviendo al Software, creo que si la ética se considera importante y se combina con el negocio, habrá lugar en un futuro basado en Software Libre.

Ahora bien, no dememos autocomplacernos, hay muchos intereses creados que tratarán de impedirlo, las grandes transnacionales o el propio cloud computing, que con esto de ofrecer servicios gratuítos confundirán al usuario a la hora de distinguir que es Software Libre y qué no (aparte de que al alojarse el programa en remoto, la libertad será relativa).

8. Ola Xavi! Estou moi pez neste tema, pero vou plantexar a miña dúbida, a pesares de que igual é unha tontería para o restos dos lectores... pódese modificar o software libre para adecualo ás características específicas de cada usuario? Refírome a se se poden facer adecuacións personalizadas sen negún custe engadido, por exemplo se eu fora programador. Grazas.

» Claro. Precisamente esa é unha das características máis destacadas do Software Libre. Non solo podes ver o código fonte orixinal senón que o podes modificar e non estarías cometendo ninguha ilegalidade. Xeralmente a persoalización e unha das tarefas que xeran negocio ó redor do Software Libre.

O custe é algo que me gusta deixar fora do razonamento. Se ti eses desenvolvedor, claro que non terás que pagar por unha licencia de uso da aplicación (polo menos naqueles modelos sen doble licenciamento). Pero se foses un cliente final poderías contratar a expertos desenvolvedores para que che realizasen dita persoalización.

9. ¿Esta filosofía de software abierto, no será propicia al todo vale, a la apropiación de ideas, realizando modificaciones mínimas a desarrollos de otra gente y hacerlos propios, cobrando por ellos?

» El software libre no es una ciudad sin ley donde las normas no existen. El software libre es únicamente una manera diferente de gestionar la propiedad intelectual de los programas. Pero tiene sus mecanismos para defenderse de ataques externos o regularse. Estos mecanismos son principalmente las licencias de software libre.

Existen licencias que permiten utilizar el código de proyectos libres en proyectos propietarios con un modelo de negocio clásico, las que derivan de la BSD y a menudo son llamadas permisivas. También existen licencias como la GPL que obligan a aportar a la comunidad los cambios cuando existe redistribución del software, a menudo llamadas licencias copyleft.

Pero ni unas ni otras impiden que alguien haga negocio con software libre cobrando por él, y tampoco es un objetivo del desarrollador que trabaja en comunidad, que no se genere negocio alrededor de su trabajo. Por ponerte un ejemplo concreto, Igalia ha salido en los créditos de Kindle (Amazon) sin que hayamos trabajado para ellos. Realmente, ellos han tenido que respetar a los autores de cada pieza de código y han tenido que incluírlos en los créditos. Si, ellos están generando negocio a partir de las ideas de otros, pero es que esos otros también tendrían la base para innovar al hablar de conocimiento abierto.

10. Para os usuarios, ¿está o software libre ao mesmo nivel que o software privativo? Nese sentido, ¿que aplicacións de software libre destacarías, que a xente use diariamente, e que igual non sexa consciente da licencia?

» Existe Software Libre en cantidades enormes. Si vas a SourceForge, GitHub ou Google Code, verás centos de miles de proxectos de Software Libre. Entre tanto software, hai aplicacións para diferentes usos e ámbitos, así como unha gran diversidade de estados de maduración

A min non me gusta falar de se o software privativo ou o libre en xeral están mellor ou peor. Simplemente hai áreas nas que o software libre ten algunhas carencias, sobre todo naquelas áraes moi especializadas onde os competidores teñen unha situación de monopolio e poder con anos de vantaxe, a demanda é moi concreta ou existen estándares de facto impostos polo mercado. Por exemplo, en ferramentas profesionais para o deseño asistido por ordenador.

Sen embargo, hai outas áras nas que se está ó nivel ou por enriba. Por poñer exemplo, a nivel de sistema operativo, Ubuntu ou Fedora ofrecen unha base perfectamente válida para calquera cliente ou servidor, servidores como Apache ou Cherokee non teñen competidor a día de hoxe no software privativo, ou ben framewords de desenvolvemento, clientes de correo electrónico como Mozilla Thunderbird, bos navegadores como Mozilla Firefox, suites de ofimática com LibreOffice ou sistemas embebidos parcialmente abertos como MeeGo ou Android.

LibreOffice, Mozilla Thunderbird ou Mozilla Firefox poden ser exemplos das aplicacións que a xente utiliza en Software Libre sen ser conscientes delo.

11. ¿De qué forma puede tener beneficios una empresa dedicada al desarrollo de software libre? Se vende el software pero no así las licencias, de manera que un cliente sólo pagaría el desarrollo, ¿es cierto? De ser así, ¿es viable dedicarse exclusívamente al desarrollo de software abierto?

» Pues tal como ya he contestado en alguna pregunta anterior, las empresas dedicadas al Software Libre tiene diversas posibilidades. Puede tratarse de negocio alrededor de un producto ya definido, con lo que el negocio estaría alrededor de las horas dedicadas a ofrecer un servicio de soporte, personalización, formación, consultoría, etc. O bien, que el cliente solicite desarrollos nuevos, con lo que pagaría por el tiempo dedicado a dichos desarrollos.

Por nuestra parte, tenemos experiencia en casi todos los ámbitos que te comento.

12. ¿Qué ventajas tiene el software libre con respecto al privativo? Un saludo y gracias.

» Es una pregunta muy general esta que haces, pero se pueden enumerar algunas ideas

En general el software libre permite usos y modelos de negocio que el software privativo no permite.

Por ejemplo, para los usuarios finales, no tiene que asumir licencias (en consecuencia, no alquilan el permiso para utilizar limitadamente el software) sino que poseen el software adquirido, colateralmente esto en ciertos casos puede reducir ciertos costes.

Para integradores de software, amplía el catálogo de soluciones que pueden ofrecer.

Para la administración pública, mejoran las condiciones de transparencia en la gestión de datos sensibles, convierten el gasto en inversión, generan tejido empresarial local, aumentan la riqueza del país, etc.

Para las empresas que necesitan software para su negocio pero cuyo negocio no es el software, el software libre les permite cambiar de proveedor y no verse atrapados por un solo actor. No dependes de las decisiones que pueda tomar el proveedor a las que estás completamente atado.

Dependiendo de cuál sea tu perfil, es posible que encuentres ventajas a tu medida. Pero en general, la diversidad, la posibilidad en ciertos casos del ahorro de costes, la libertad de uso y el buen nivel técnico de las soluciones suelen ser denominador común.

13. En los tiempos que vivimos de crisis, ¿veis el software libre como una buena salida laboral?

» Se che son sincero eu creo que é unha moi boa saída laboral por diversas razóns. Destacarei 2:
* Por un lado o Software Libre permite a adquisición de coñecemento moi especializado porque está todo a vista, é posible descargar, compilar e executar calquera proxecto con tecnoloxías moi complexas. En consecuencia, adquirindo ese coñecemento, a posibilidade de crear unha empresa e ofrecer servizos ó redor desas tecnoloxías está ó alcance de calquera con capacidade técnica para elo e sen un custo inicial non asumible.
* Por outro lado, as comunidades son fiscalizadas polos clientes directamente, é dicir, todo o traballo que os desenvolvedores realizan é visible polas empresas, que ó final, buscarán a esas persoas que desenvolveron os proxectos para aportarlle solucións.

Solo por poñerche un exemplo, moi pouca xente de Igalia non recibíu ofertas de traballo de empresas transnacionais (e con un buscador ;)) pola súa presencia en comunidades.

14. Hai empresas máis fortes en Galicia desenvolvendo SW libre que no resto de España? Podemos ser unha potencia nun futuro? Qb

» Pois realmente estamos a un nivel moi alto. Se medimos a fortaleza das asociacións rexionais de Software Libre. Agasol, a asociación galega conta con un gran prestixio en España ao nivel da asociación vasca (ESLE).

Evidentemente está nas nosas máns poder converternos en potencia nun futuro, agora ben, creo que estamos dando bos pasos e que o sector do Software Libre ten moita potencialidade en Galicia.

Bueno, hemos llegado al final de la entrevista. Antes de nada agradeceros de nuevo vuestras preguntas y a los lectores agradecerles su atención. Antes de despedirme me gustaría recordaros que tenemos sesiones abiertas del Master en Software Libre para el viernes por la tarde y el Sábado por la mañana en la Obra Social Novacaixagalicia. El master ha abierto un segundo período de inscripción durante Septiembre por lo que aún queda una semana y media para finalizar el período de matrícula. Por nuestra parte nada más, simplemente despedirme de todos. Si quereis realizar consultas en privado, ya sabéis donde encontrarme, y en caso contrario, a través de la web de Igalia podréis llegar a nosotros. Un saludo y hasta siempre, Xavi.

es un producto de Editorial Prensa Ibérica
Queda terminantemente prohibida la reproducción total o parcial de los contenidos ofrecidos a través de este medio, salvo autorización expresa de  . Así mismo, queda prohibida toda reproducción a los efectos del artículo 32.1, párrafo segundo, Ley 23/2006 de la Propiedad intelectual.

Publicaciones del grupo
Editorial Prensa Ibérica
Diari de Girona  | Diario de Ibiza  | Diario de Mallorca  | Empordà  | Faro de Vigo  | Información  | La Opinión A Coruña  |  La Opinión de Granada  |  La Opinión de Málaga  | La Opinión de Murcia  | La Opinión de Tenerife  | La Opinión de Zamora  | La Provincia  |  La Nueva España  | Levante-EMV  | El Boletín  | Mallorca Zeitung  | Regió 7  | Superdeporte  | The Adelaide Review  | 97.7 La Radio  | Blog Mis-Recetas  | Euroresidentes  | Lotería de Navidad